spo

Opiekun w Domu Pomocy Społecznej
346[04]/SP/MEN/2007.05.14

L.p
Przedmioty nauczania
Liczba godzin w dwuletnim okresie nauczania
1.
Elementy psychologii i socjologii
68
2.
Pedagogika specjalna
41
3.
Wybrane elementy prawa i ekonomiki
41
4.
Polityka społeczna
27
5.
Wybrane zagadnienia z metodyki pracy socjalnej
55
6.
Promocja zdrowia
27
7.
Opieka w stanach zagrożenia zdrowia
55
8.
Pracownia zabiegów pielęgnacyjnych
27
9.
Wybrane zagadnienia z rehabilitacji
41
10.
Organizacja czasu wolnego i aktywizacja
41
11.
Elementy arteterapii
68
12.
Zajęcia praktyczne
191
RAZEM:
682
Praktyka zawodowa: 8 tygodni x 7 godzin dziennie

ELEMENTY PSYCHOLOGII I SOCJOLOGII

Cele kształcenia:

W wyniku procesu kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

posłużyć się terminologią z zakresu psychologii ogólnej, społecznej, rozwojowej i socjologii,
scharakteryzować kierunki rozwoju psychologii,
przedstawić psychologiczne koncepcje człowieka,
scharakteryzować metody badań psychologicznych,
scharakteryzować procesy psychiczne człowieka,
określić istotę procesów poznawczych,
określić rolę uwagi w poznawaniu rzeczywistości,
określić warunki skutecznego zapamiętywania,
scharakteryzować mechanizmy funkcjonowania człowieka oraz motywy jego postępowania w różnych sytuacjach społecznych,
określić wpływ uczuć na sprawność i poziom działania człowieka,
opisać znaczenie uczuć we wzajemnych kontaktach ludzi,
określić nadrzędną rolę osobowości w regulacji stosunków człowieka z otoczeniem,
określić składniki osobowości oraz czynniki wpływające na jej rozwój,
scharakteryzować proces zmian rozwojowych,
określić czynniki sprzyjające rozwojowi człowieka w różnych fazach życia,
scharakteryzować rozwój człowieka w różnych okresach życia i w najważniejszych jego sferach funkcjonowania,
wykazać wpływ aktywności własnej na rozwój człowieka,
zinterpretować mechanizm funkcjonowania człowieka w różnych sytuacjach społecznych,
scharakteryzować proces komunikowania się,
zidentyfikować źródła zakłóceń w procesie porozumiewania się,
zaobserwować istotę zgodności i niezgodności sygnałów werbalnych i niewerbalnych,
nawiązać kontakt z różnymi grupami podopiecznych,
zastosować metody i techniki badań społecznych,
rozpoznać i sformułować problemy społeczne podopiecznego,
zdiagnozować i wykorzystać możliwości społeczne tkwiące w środowisku,
zinterpretować zachowania społeczne zbiorowości i jednostek,
scharakteryzować funkcje i zadania grup społecznych,
przedstawić różne aspekty pełnienia ról społecznych,
udzielić pomocy i wsparcia osobom potrzebującym pomocy,
podjąć współpracę ze specjalistami, takimi jak; psycholog, lekarz, fizjoterapeuta, pedagog.

Materiał nauczania

1. Psychologia jako nauka o funkcjonowaniu człowieka

2. Procesy psychiczne

3. Osobowość

4. Zagadnienia z psychologii rozwojowej i gerontologii

5. Zagadnienia z psychologii społecznej

6. Proces komunikowania się

7. Socjologia i jej metody badawcze

8. Więź społeczna i grupy społeczne

9. Wykluczenie społeczne

10. Czynniki rozwoju społecznego

PEDAGOGIKA SPECJALNA

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku procesu kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

posłużyć sie terminologią z zakresu pedagogiki specjalnej,
scharakteryzować nurty teoretyczne w pedagogice specjalnej,
określić założenia systemu kształcenia specjalnego,
scharakteryzować kategorie osób niepełnosprawnych,
wyjaśnić zasady opieki, wychowania i edukacji osób niewidomych,
porównać funkcjonowanie osób niewidomych i widzących,
sklasyfikować uszkodzenia słuchu,
określić konsekwencje psychofizyczne i społeczne uszkodzenia słuchu,
scharakteryzować stopnie upośledzenia umysłowego,
przedstawić korzyści wynikające ze stosowania metody "ośrodków pracy",
wyjaśnić wpływ choroby i dysfunkcji fizycznych na ograniczenia w zaspokajaniu potrzeb,
określić rolę personelu opiekuńczego w łagodzeniu ubocznych objawów hospitalizacji,
określić wpływ choroby i niepełnosprawności ruchowej na stan psychiczny dziecka,
zanalizować psychologiczne skutki hospitalizacji,
zidentyfikować postawy społeczne wobec osób niepełnosprawnych,
rozpoznać potrzeby podopiecznego,
określić formy postępowania terapeutyczno- wychowawczego,
zastosować zasady obowiązujące w pracy pedagogicznej z osobami niepełnosprawnymi,
stworzyć grupy wsparcia z uwzględnieniem możliwości tkwiących w środowisku,
zainicjować działania na rzecz integracji osób niepełnosprawnych i zmian postaw społecznych wobec nich,
rozpoznać silne strony podopiecznego i wykorzystać jego zasoby w realizacji planów opieki.

Materiał nauczania

1. Przedmiot i zakres pedagogiki specjalnej

2. Edukacja osób niewidomych i słabowidzących

3. Edukacja osób niesłyszących i słabosłyszących

4. Edukacja osób upośledzonych umysłowo

5. Edukacja osób przewlekle chorych i niepełnosprawnych ruchowo

6.Kształtowanie postaw społecznych wobec osób niepełnosprawnych

WYBRANE ELEMENTY PRAWA I EKONOMIKI

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku procesu kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

posłużyć się podstawowymi pojęciami z zakresu prawa i ekonomii,
skorzystać z różnych źródeł prawa,
wyjaśnić istotę wykładni prawa,
zinterpretować wybrane przepisy prawa cywilnego, administracyjnego, karanego, finansowego oraz prawa pracy,
zanalizować uregulowania prawne dotyczące zawodu opiekuna w domu pomocy społecznej,
wykorzystać przepisy prawa w działalności zawodowej,
rozwiązać elementarne problemy prawne podopiecznego,
przewidzieć skutki prawne określonych działań,
udzielić podopiecznemu pomocy prawnej w zakresie podstawowym,
określić rolę prawa w kształtowaniu relacji rodzinnych,
sporządzić podstawowe pisma stosowane w postępowaniu administracyjnym,
określić prawa i obowiązki osób niepełnosprawnych oraz osób z zaburzeniami psychicznymi,
wskazać podstawowe różnice miedzę postępowaniem cywilnym a administracyjnym,
scharakteryzować naczelne zasady i instytucje prawa karnego,
dochować tajemnicy zawodowej,
określić zasady organizacji i zarządzania wybraną instytucją pomocy społecznej.

Materiał nauczania

1. Podstawowe pojęcia z zakresu prawoznawstwa

2. Prawo cywilne i postępowanie cywilne

3. Prawo rodzinne i opiekuńcze

4. Prawo administracyjne i administracja socjalna

5. Postępowanie administracyjne

6. Prawo karne i postępowanie karne

7. Prawo finansowe

8. Podstawowe pojęcia z zakresu ekonomii

9. Rynek pracy, problematyka bezrobocia, prawo pracy

10. Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej

11. Organizacja i zarządzanie

POLITYKA SPOŁECZNA

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

określić podstawowe cele i zadania polityki społecznej,
wskazać zależność między polityka społeczną a polityką gospodarczą
określić rolę państwa i innych podmiotów w kształtowaniu polityki społecznej,
wskazać źródła potrzeb ludzkich,
scharakteryzować naczelne zasady systemu zabezpieczenia społecznego,
rozróżnić świadczenia emerytalne i rentowe,
scharakteryzować przesłanki nabycia i utraty świadczeń socjalnych,
określić zasady organizacji pomocy społecznej w Polsce,
ocenić skuteczność lokalnej polityki społecznej,
określić rolę i pozycję organizacji pozarządowych w kształtowaniu polityki społecznej,
określić zasady funkcjonowania instytucji służących ochronie praw człowieka i obywatela,
wykorzystać instytucje prawne służące ochronie praw człowieka,
zanalizować aktualne problemy społeczne w Polsce,
zanalizować kwestię bezrobocia,
rozpoznać źródła barier edukacyjnych,
wskazać sposoby i formy łagodzenia problemów społecznych.

Materiał nauczania

1. Geneza i rozwój polityki społecznej

2. Cele i zadania polityki społecznej

3. Instrumenty polityki społecznej

4. Podmioty polityki społecznej i zakres ich działania

5. Prawa człowieka i obywatela w polityce społecznej

6. Problemy i kwestie społeczne we współczesnym świecie

WYBRANE ZAGANIENIA Z METODYKI PRACY SOCJALNEJ

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

określić instytucje opiekuńcze oraz oferty usług dla podopiecznego,
posłużyć sie terminologią z zakresu pomocy społecznej,
określić rolę i zadania opiekuna zatrudnionego w placówkach pomocy społecznej,
zastosować obserwację, wywiad, analizę dokumentów i badania ankietowe w pracy z podopiecznym,
dokonać analizy wyników przeprowadzonych badań oraz sformułować wnioski,
scharakteryzować rodzaje i typy diagnozy społecznej,
scharakteryzować metodę pracy grupowej, środowiskowej
określić znaczenie grupy wsparcia dla poprawy społecznego funkcjonowania podopiecznego,
zaplanować udział podopiecznego w działaniach społeczności lokalnej,
dobrać metody i techniki pracy, adekwatne do sytuacji podopiecznego,
ocenić jakość świadczonych usług
włączyć sie w proces diagnozowania sytuacji podopiecznego,
opracować etapy monitoringu i oceny realizacji planów opieki,
rozpoznać dylematy etyczne występujące w pracy z podopiecznym.

Materiał nauczania

1. Pomoc instytucjonalna

2. Rola i zadania opiekuna w instytucjach pomocy społecznej

3. Diagnoza potrzeb i problemów podopiecznych

4. Metody pracy socjalnej

5. Projekt socjalny, monitorowanie i ocena

6. Etyka zawodowa

7. Praca opiekuna z różnymi kategoriami podopiecznych

8. Technologia informacyjna

PROMOCJA ZDROWIA

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

posłużyć się terminologią z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki,
scharakteryzować holistyczne podejście do zdrowia,
scharakteryzować czynniki warunkujące utrzymanie zdrowia,
określić czynniki powodujące zagrożenie zdrowia
wskazać powiązania między środowiskiem a stanem zdrowia jednostki i społeczeństwa,
zapobiec zagrożeniom zdrowotnym u dzieci i młodzieży oraz u dorosłych,
zastosować różne formy i metody upowszechniania wiedzy o zdrowiu,
wykorzystać materiały źródłowe i podstawowe dokumenty dotyczące promocji zdrowia,
włączyć się w działania profilaktyczne i upowszechnianie wiedzy o zdrowiu,

Materiał nauczania

1. Ogólne zagadnienia promocji zdrowia

2. Czynniki warunkujące zdrowie

3. Styl życia i zachowania zdrowotne

4. Diagnoza potrzeb zdrowotnych

5. Metodyka edukacji zdrowotnej

6. Środowisko życia a zdrowie człowieka

7. Żywienie a zdrowie człowieka

8. Promocja zdrowia w wybranych zagrożeniach cywilizacyjnych

9. Środowisko pracy i jego aspekty zdrowotne

10. Przepisy bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska

OPIEKA W STANACH ZAGROŻENIA ZDROWIA

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

posłużyć sie podstawowymi pojęciami z zakresu zdrowia i jego zagrożeń,
zdefiniować zdrowie człowieka w świetle koncepcji jego ciągłości, zmienności i stopniowalności,
określić stan podopiecznego i rozpoznać problemy występujące w zaburzeniach funkcjonowania układu termoregulacji,
dobrać i zastosować działania opiekuńcze u podopiecznego ze zmianami na skórze i błonach śluzowych,
zdiagnozować problemy osób z zaburzeniami ze strony układu moczowego,
zaplanować metody opieki nad osobami z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu nerwowego,
sklasyfikować podstawowe zaburzenia psychiczne,
zidentyfikować symptomy zaburzeń psychicznych,
określić podstawowe zasady, metody i środki pracy z osobą z zaburzeniami psychicznymi,
wskazać postawę wrażliwości na potrzeby i problemy podopiecznych,
opracować plan opieki nad podopiecznym w określonym stanie zdrowia,
określić zasady postępowania w stanie zagrożenia życia i utraty przytomności,
wskazać postawę odpowiedzialności za podejmowane działania.

Materiał nauczania

1. Zdrowie i opieka nad zdrowiem człowieka

2. Opieka nad osobami z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu termoregulacji

3. Opieka nad osobami za zmianami na skórze i błonach śluzowych

4. Opieka nad osobami z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu pokarmowego

5. Opieka nad osobami z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu moczowego

6. Opieka nad osobami z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu krążenia

7. Opieka nad osobami z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu oddechowego

8. Opieka nad osobami z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu nerwowego

9. Opieka nad osobami z zaburzeniami ze strony narządów zmysłu - wzrok i słuch

10. Opieka nad osobami z wybranymi zaburzeniami sfery psychicznej

11. Opieka nad człowiekiem w wybranych stanach chorobowych

12. Pierwsza pomoc w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego

13. Pierwsza pomoc w przypadku urazów tkanek miękkich, stawów i kości

14. Pierwsza pomoc w stanach nieurazowych

PRACOWNIA ZABIEGÓW PIELĘGNACYJNYCH

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

wykonać zadania wynikające z roli opiekuna w domu pomocy społecznej,
ocenić stan psychofizyczny podopiecznego,
ustalić wspólnie z podopiecznym zakres zapotrzebowania na profesjonalną opiekę,
dobrać sposoby i techniki opieki w zależności od stanu zdrowia, stopnia samodzielności lub zależności podopiecznych,
pomóc osobom leżącym w zaspokajaniu potrzeby wydalania,
ułożyć podopiecznego w łóżku, w różnych pozycjach,
zastosować udogodnienia w celu wygodnego ułożenia podopiecznego w łóżku,
wykonać zabiegi pielęgnacyjne w przypadku wystąpienia odleżyn i odparzeń,
zastosować zabiegi przeciwzapalne,
zastosować ćwiczenia oddechowe i zabiegi ułatwiające oddychanie,
pomóc podopiecznym w zaspokajaniu potrzeby odżywiania,
ocenić skuteczność działań opiekuńczych,
zorganizować pomoc w miejscu wypadku,
podjąć akcję reanimacyjną,
unieruchomić złamania kończyn,
założyć opatrunek na ranę
zatamować krwotok,
zadbać o własne zdrowie i bezpieczeństwo podczas udzielania pomocy innym osobom,
przyjąć odpowiedzialność za podejmowane działania,
zorganizować pracę własną i współpracowników

Materiał nauczania

1. Zabiegi higieniczne

2. Ułożenie podopiecznego w łóżku

3. Zabiegi pielęgnacyjne

4. Pomiar podstawowych parametrów życiowych

5. Pierwsza pomoc w stanach zagrożenia zdrowotnego

WYBRANE ZAGADNIENIA Z REHABILITACJI

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

posłużyć sie terminologią dotyczącą niepełnosprawności i rehabilitacji,
przedstawić możliwości i ograniczenia ludzi niepełnosprawnych,
określić możliwości pokonywania barier utrudniających proces rehabilitacji,
nawiązać kontakt z osobą niepełnosprawną i jej rodziną,
włączyć sie w proces kompleksowej rehabilitacji,
określić rolę opiekuna w pracy zespołu rehabilitacyjnego,
zdiagnozować potrzeby i problemy osób niepełnosprawnych,
określić warunki niezbędne do realizacji planu pracy opiekuna,
zidentyfikować instytucje udzielające wsparcia społecznego osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom w miejscu zamieszkania,
wykorzystać w praktyce zawodowej przepisy prawa dotyczące osób niepełnosprawnych,
przyjąć postawę kreatywną i odpowiedzialną podczas realizacji zadań zawodowych

Materiał nauczania

1. Problematyka niepełnosprawności

2. Elementy rehabilitacji

3. Rehabilitacja medyczna

4. Rehabilitacja psychologiczna

5. Rehabilitacja społeczna i zawodowa

6. Rehabilitacja w wybranych dysfunkcjach narządu ruchu

7. Rehabilitacja osób niewidomych i słabo widzących

8. Rehabilitacja osób niesłyszących i słabo słyszących

9. Rehabilitacja osób z upośledzeniem umysłowym

10. Rehabilitacja osób z zaburzeniami psychicznymi

11. Rehabilitacja w wybranych chorobach przewlekłych

12. Rehabilitacja osób starszych

ORGANIZACJA CZASU WOLNEGO I AKTYWIZACJA

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

określić zasady i metody organizacji czasu wolnego podopiecznych,
wyjaśnić znaczenie umiejętności spędzania czasu wolnego dla rozwoju sprawności psychofizycznych i integracji podopiecznego ze środowiskiem,
rozpoznać nawyki podopiecznego w zakresie spędzania czasu wolnego,
opracować dla podopiecznych program doskonalenia umiejętności spędzania czasu wolnego,
przygotować podopiecznego do racjonalnego wykorzystania czasu wolnego,
zaproponować podopiecznym różne formy spędzania czasu wolnego
stworzyć warunki do rekreacji i wypoczynku uwzględniające potrzeby podopiecznych,
opracować i zrealizować plan aktywizacji podopiecznego,
dostosować metody aktywizacji do potrzeb i możliwości jednostki i grupy,
zastosować formy działania służące tworzeniu więzi społecznych we wspólnocie mieszkańców,
zachęcić podopiecznych do pracy w samorządzie mieszkańców domu pomocy społecznej,

Materiał nauczania

1. Problematyka czasu wolnego

2. Znaczenie zdrowotne, wychowawcze i kulturotwórcze odpoczynku

3. Funkcje czasu wolnego

4. Formy spędzania czasu wolnego

5. Aktywizacja podopiecznego w instytucjach pomocy społecznej

6. Rola zabawy w procesie aktywizacji

ELEMENTY ARTETERAPII

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

rozpoznać stan fizycznej wydolności, zainteresowania i potrzeby kulturalne podopiecznych,
zapewnić terapeutyczny charakter wszystkim formom aktywności podopiecznego,
zorganizować terapeutyczne zajęcia plastyczne,
przygotować kasetę z muzyką relaksacyjną i aktywizującą,
przeprowadzić zajęcia taneczne dla różnych grup wiekowych i o różnym schorzeniu,
zorganizować zajęcia z wykorzystaniem muzykoterapii i choreoterapii,
przeprowadzić gry, zabawy i spotkania czytelnicze,
zorganizować przegląd twórczości mieszkańców domu pomocy społecznej.

Materiał nauczania

1. Arteterapia

2. Teatroterapia

3. Biblioterapia

4. Muzykoterapia

5. Filmoterapia

ZAJĘCIA PRAKTYCZNE

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

nawiązać kontakt z członkami grupy,
wyrazić indywidualne sądy, oceny i emocje,
wyeliminować zakłócenia w procesie porozumiewania się,
rozpoznać zachowania asertywne, w sytuacji nacisku i manipulacji,
dokonać autoprezentacji,
porozumieć się bez barier komunikacyjnych,
przeprowadzić negocjacje,
zanalizować cele i zadania realizowane w placówce pomocy społecznej,
określić zakres obowiązków i warunki pracy opiekuna,
nawiązać kontakt z podopiecznymi wybranych placówek pomocy społecznej,
rozpoznać rodzaj prowadzonej rehabilitacji,
zaoferować różne formy pomocy podopiecznemu,
dobrać metody pracy do indywidualnych potrzeb i możliwości podopiecznych,
zastosować przepisy prawa dotyczące pomocy społecznej,
zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące w placówce pomocy społecznej,
skorzystać z literatury zawodowej oraz innych źródeł informacji.

Materiał nauczania

1. Umiejętności interpersonalne

PRAKTYKA ZAWODOWA

Szczegółowe cele kształcenia

W wyniku kształcenia uczeń (słuchacz) powinien umieć:

nawiązać współpracę z zespołem opiekuńczo - terapeutycznym,
wykazać postawę opiekuńczości, zrozumienia i odpowiedzialności na podopiecznego,
podjąć współpracę z różnymi grupami podopiecznych,
rozpoznać potrzeby i problemy podopiecznego,
zaplanować działania opiekuńcze, terapeutyczne i rehabilitacyjne uwzględniające stan psychofizyczny podopiecznego,
zrealizować zaplanowane działania opiekuńcze, terapeutyczne i rehabilitacyjne,
udokomentować podejmowane działania i wykonywane zabiegi,
ocenić efektywność podejmowanych działań,
przyjąć odpowiedzialność za podejmowane działania,
dochować tajemnicy zawodowej.

Materiał nauczania

1. Opieka w placówkach pomocy społecznej (dziennego pobytu)

2. Opieka w domach pomocy społecznej (stałego pobytu)